جشن نوروز جمشیدی، روز اورمزد، روز نخست فروردین ماه، آغاز بهار در روی زمین بر پایه‌ی سنجده‌ترین (دقیق‌ترین) اندازه‌گیری اخترشناسی و گاهشماری در جهان است. جشن نوروز بزرگترین و باشکوه‌ترین جشن کهن در همه‌ی شهرپ‌های (ساتراپ‌های، ایالات) ایران بزرگ است.

جشن نوروز را بسیاری از بزرگان گیتی باشکوه‌ترین جشن جهان نامیده‌اند و بزرگترین جشن مردمی ایرانیان است که از روزگار بسیار دور برای ما به یادگار مانده است. ریشه‌ی میتختی (اسطوره‌ای) آن را به جمشید شاه پیشدادی پیوند می‌دهند، همچنانکه این جشن تا به امروز به نام جشن نوروز جمشیدی آوازه‌مند است. جشن نوروز از نخستین روز بهار همراه با شکوفه درختان و سرسبزی نهاد (طبیعت) همراه با شادی آغاز می‌شود. 

‌ جشن نوروز پر از فرزانش کهن ایرانی‌ است و هنوز جای بسیار برای پژوهش دارد و هر چه گفته شود کم است. اگر به گذشته باز گردیم و آیین‌های فراموش شده‌ای همچون بابانوروز (عمو نوروز)، خواجه پیروز (حاجی فیروز)، پنجه یا بهیزک و... را نیز با آن بیفزاییم، خواهیم دید که جشن نوروز بسیار گسترده‌تر از آن چیزی است که امروز است. 

هفت سین: 

یکی دیگر از آیین و پیک نوروزی سفره‌ هفت سین است که شمار آن از هفت امشاسپندان آیین زرتشت سرچشمه می‌گیرد.

برخی می‌گویند که هفت سین در آغاز هفت شین بوده و شراب هم بر سر سفره هفت سین می‌گذاشتند، که بسیار نادرست است چون شراب واژه‌ای تازی است. برخی هم می‌گویند هفت چین بوده و ریشه‌ی آن را از چیدن هفت باردان (ظرف) چینی بر خوان نوروز می‌دانند که باز نادرست است چون نوروز و هفت سین بسیار پیش از آمدن چینی به ایران برگزار می‌شد. 

دکتر بهرام فره وشی در جهان فروری، ریشه واژه هفت سین را از چیدن "هفت سینی" بر خوان نوروزی می‌داند که به آن هفت سینی می ‌گفتند، که هفت خوراکی را در سینی می‌گذاشتند! با  گذشت زمان و افتادن "ی" پایانی آن به گونه هفت سین در آمد. به گفته دکتر بهرام فره وشی هنوز هم در برخی از روستاهای ایران این سفره را، سفره‌ هفت سینی می‌ گویند.

درباره چیدن هفت سین نوشتار زیر را از دکتر ناصر انقطاع بخوانید:

نکته ی درخور نگرش در مورد هفت سین های باستانی و کهن که از زمان باستان تا امروز از سوی نیاکان ما بر خوان نوروزی می نهادند این است که هفت سین ها باید دارای این پنج ویژگی باشند:

1- نام آنها پارسی باشد

2- با بند واژه سین آغاز شود

3- دارای ریشه گیاهی باشد

4- خوردنی باشند

5- نام آنها ترکیبی نباشد (مثل سبزی پلو، سیرترشی، سیب زمینی و ...)


ادامه مطلب ...