روستای دیرینه میمند تنها روستای تاریخی در جهان است که هنوز آداب سنتی زندگی در آن جریان دارد و می‌توان تعامل انسان و طبیعت در هزار دوم میلادی را بخوبی در آن مشاهده کرد.

با فرا رسیدن نوروز و فصل گشت و گذار در جای جای این مرزو بوم و نزدیک شدن به 13 فروردین "روز طبیعت" همه خانواده ها برای تفریح به دامن طبیعت می روند.

روستای صخره ای و تاریخی میمند، با قدمت چند هزار ساله در استان کرمان یکی از تفرج گاه هایی است که همه ساله تعداد زیادی از میهمانان خارجی و داخلی برای دیدن از طبیعت این روستای صخره ای به آنجا می روند.


میمند در 38 کیلومتری شمال‌شرقی شهرستان "شهربابک" از شهرستان‌های استان کرمان قرار دارد و وسعت آن 420 کیلومترمربع است.

افسانه اهورایی میمند بر گرفته از کتیبه‌ها:

هنگامی که کوه‌ها در میمند شکاف بردارند و افسانه‌ها به حقیقت بپیوندند، گنجینه میمند پدیدار خواهد گشت و تنها یک نفر می‌تواند به آن دست پیداکند، او کسی است که از سوی خورشید می‌آید...

میمند و گمانه‌های بسیار

میمند در لغت و اصطلاح به تعابیر مردمانش و آنچه صاحبنظران در پیرامون آن نقل می‌کنند تعابیر متفاوتی دارد:

عده‌ای عقیده دارند واژه میمند برگرفته از "میمنت و مبارکی" بوده‌است.

عده‌ای نیز بر این باورند که "مردمان این نواحی از میمند فارس مهاجرت کرده‌اند و چون در این ناحیه اقامت گزیده‌اند، آن را میمند" نام نهاده‌اند.

میمند؛ پارسیان و پرستشگاه دیرینه یزدان

این روستایی صخره‌ای و دستکند با چند هزار سال قدمت، یادآور دورانی است که انسان پروردگار را در بلندای کوه‌ها جستجو می‌کرد و ایرانیان شاید از کهن ترین مللی بوده اند که خداوند را اینگونه پرستش می‌کردند. "هرودوت" نیز در کتاب تاریخ خود بر این نکته که پارسیان در بلندای کوه ها عبادت می‌کنند تاکید کرده است.

البته هنوز کسی از انگیزه اصلی این مردمان از ساخت چنین بناهایی کاملا آگاه نیست ولی عده‌ای از محققین معتقدند که مهرپرستان از غارهایی که با دست در دل‌ کوه کنده‌اند، تنها برای عبادت و دفن مردگان استفاده می‌کردند و بعد از مدتی بنا به اضطرار ناشی از آب و هوا و یا هر عامل محیطی مؤثر دیگری، این غارها را برای سکونت برگزیده‌اند.

گفتنی است آیین مهر پیش از ظهور آیین‌زرتشت در ایران رواج داشته و تا مدت‌ها پس از ظهور وی نیز ادامه داشته‌است.

در زمان ساسانیان "شهربابک" به عنوان زادگاه بابک سرسلسله ساسانی مورد توجه خاص بوده و پس از ظهور اسلام و ورود آن به ایران مردم "شهربابک" و به تبع آن میمند که بر آئین‌ زرتشت استوار بودند به اسلام گرویده و مذهب شیعه را پذیرا گشتند.

ساکنان این روستا دارای آداب و رسوم خاص هستند و در زبان و گویش آنها هنوز از کلمات پهلوی ساسانی استفاده می‌شود.

این روستا هفتمین منظره فرهنگی- طبیعی و تاریخی جهان بود که جایزه مرکوری را دریافت کرد. جایزه ملینا مرکوری جایزه‌ای است که از سوی دولت یونان و با همکاری مجامع فرهنگی بین المللی مانند یونسکو و ایکوموس (شواری حفاظت از بناها و محوطه‌های تاریخی) به آثاری اهدا می‌شود که دارای شرایط و ضوابط فرهنگی، طبیعی و تاریخی منحصر به فرد باشد.

سازمان میراث فرهنگی بر اساس بررسی سفال های به دست آمده از این روستا، قدمت میمند را به دو هزار و 500 تا سه هزار سال پیش اعلام کرده است.

شغل اصلی ساکنان قدیم میمند دامداری بوده و مردان و زنانی که اکنون نیز در میمند ساکن هستند با همان شیوه نیاکان خویش، روزگار می‌گذرانند.

میمند، آسمان خراشی در دل کوه

باستانی پاریزی، تاریخ شناس کرمانی و از اساتید برجسته ایران در کتاب "پیغمبر دزدان" در خصوص این منطقه شگفت آور گفته است، "میمند از دهات معروف و قدیمی شهربابک است، تمام اتاق های این ده در دامنه کوه کنده شده و خانه ها در دل سنگ است و هر کوچه که در دل کوه می رود سه یا چهار اتاق دارد و مجموعا قریب سیصد کوچه در دل سنگ فرو برده اند و به همین سبب خانه ها دودکش و بخاری ندارند و بدون منفذ است و از جهت تاریخی واقعا از آثار اولیه تمدن بشری محسوب می شود، در واقع یک آسمان خراش موربی است که هزاران سال است در دل سنگ کنده شده، اطاق ها بخاری ندارد، راه عبور محدود است و دواب و آدمیزاد تا حدودی زندگی مشترکی دارند، این آبادی البته غیر از میمند معروف فارس است".

آنچه در این روستا مورد اهمیت است این است که در سکونتگاه های اولیه بشری از روی هم گذاردن سنگ و آجر و غیره در فضای باز ساخته نشده اند، بلکه با از میان برداشتن انبوهی از خاک شکل می گیرد و انسان نیاز به خشت و آجر و ملات ندارد، بلکه باید تودهای را بردارد تا پناهگاه مهیا شود.

به همین دلیل برای اتاق، طاقچه در اندازه های مختلف کنده شده است که جای رختخواب، ظروف، صندوق، چراغ و غیره کنده شده است.

کنار دیوارهای خانه گنجه گذارده نمی شود، بلکه با کندن دیوار، حفره یا طاقچه هایی بوجود می آید که اشیاء و لوازم در آنها گذاشته شده و یا در آنها آویزان می شده است.

کل یک خانه که ممکن است شامل یک یا چند اتاق و اصطبل باشد یک کیچه است.

یک واحد یک ورودی مشترک دارد و در پاگرد ممکن است طویله در یک سو و اتاق نشیمن در طرف دیگر باشد.

مردمان این دیار بیشتر با افراد فامیل خود ازدواج می‌کرده‌اند که هنوز نیز این رسم در میانشان رایج است.

معماری میمند انسان را ناخودآگاه به یاد روستای "کندوان" در آذربایجان ایران و اثر تاریخی "کاپادوکیه" در ترکیه می‌اندازد.

خانه‌های روستای میمند با بیش از دو هزار و 500 اتاق در پنج طبقه مورب روی هم قرار گرفته اند.

هم اکنون 50 خانوار با 140 نفر در روستای دستکنده میمند زندگی می‌کنند.