پیشتر خوانده بودید :

معرفی رود های ایران - بخش اول

معرفی رود های ایران - بخش دوم

در ادامه می خوانید...

رود سیوند

رود سیوند از ارتفاعات خسرو شیرین اقلید فارس سرچشمه میگیرد وپ س از عبور از دشت پاسارگاد و تنگه بلاغی و سیوند به رود کر پیوسته و با تشکیل رود پلوار(کلوار) به دریاچه بختگان می ریزد.

این رود از میان شهر تاریخی استخر وشاخه ای از آن به تخت جمشید می رفته و آب شهر استخر و تخت جمشید از این رود فراهم می گشته از این رو رود سیوند رودی مقدس نزد ایرانیان بشمار می رفته است.سنگهای تخت جمشید بوسیله این رودخانه از معدن سنگ سیوند برده شده است.


آب نمای سیوندپرد( پل) هخامنشی سیوند امامزادگان ابراهیم وسلطان کرم سیوندتنگه بلاغی شهرباستانی استخروجنگلهای سیوندوکوچه باغهای سیوند از جمله آثار توریستی وتاریخی کناره این رود محسوب می شوند.از زمان های قدیم تا به حال سدهای زیادی بر روی این رود بویژه در تنگه بلاغی ساخته شده است.سد سیوند برروی این رودخانه ساخته شده است اطراف رودخانه را چم وکندل دربر گرفته که کندل امامزاده بزرگترین کندل آن میباشد.

 این رود چندین دوسه که مهمترین وبزرگترین ؟آنها دوسه سیوند است ازدیگر دوسه ها می توان به دوسه قصر دشت دوسه دشتبال دوسه زنگی آباد ودوسه سیدگه اشاره کرد.رودسیوند داری قم وشیتوهای عمیق وخطرناکی است که از مهمترین انها می توان به قم اسوری قم وردی قم وشیتوی امامزاده قم عبادی قم سربندوقم و شیتوی سلطان کرم اشاره کرد.خصوصیت بارز رودخانه سنگریزه ای وماسه ای بودن وپوشش غالب درخت های بید وگزوبوته های نوند (اسفند) کاشنی وخارشتر در حاشیه آن است.دراطراف رودخانه درنا اردک وحشی شانه بسر لاک پشت خرچنگ و دال دیده می شود.پرنده نادر این منطقه فلامینگو سیوندی است که نسل آنرو به انقراض است.


قزل اوزن

«قزل اوزن» نامی است ترکی و از دو جزء «قزل» به معنای «سرخ» یا «طلا»، و «اوزن» به معنای «شناور» تشکیل شده است. معنای دقیق آن روشن نیست و گمان زده شده است که به معنای «رودی که در آن طلا شناور است»، یا «رودی که به رنگ سرخ شناور است» و حتی «رودی که در آن ماهی قزل آلا شناور است» گفته شده است.

نام تاریخی این رود در منابع یونان باستان آماردوس (به نام قوم آمارد) بوده است. در منابع اسلامی آن را نهرالابیض (=سپیدرود) خوانده‌اند و در سده‌های میانه تمام این رود به نام سپیدرود یا سفیدرود معروف بود ولی بعدها فقط به بخشی از آن که از منجیل تا دریای خزر فراردارد سفیدرود می‌گفتند. فرهنگستان ایران نام سفیدرود را برای تمام این رود مقرر کرد ولی اکنون از سرچشمه تا منجیل به آن قزل اوزن می‌گویند.

این رودخانه از ارتفاعات چهل‌چشمه استان کردستان سرچشمه گرفته و پس از عبور از منطقه گروس و جذب روخانه‏های متعدد وارد جلگه خمسه شده و رودخانه‏های زنجان‌رود و ابهرچای را ضمیمه خود ساخته و به مسیر خود ادامه داده و در حدود پلدختر وارد تنگه کوهستانی قافلانکوه شده و از کنار این کوهستان گذشته و نرسیده بشهر میانه رودخانه‏های قرانقور، آیدوغموش و هشترود را که بالاخره به میانه‌رود می‏پیوندند و از غرب بشرق جریان دارند ضمیمه خود ساخته و در این محل در عرض جغرافیائی ۳۷ درجه و ۲۶ دقیقه عرض شمالی و ۴۷ درجه و ۵۱ دقیقه طول شرقی بمسیر خود ادامه داده و تقریباً در برابر «میانه» بسوی مشرق قوسی زده و از کنار ارتفاعات ماسوله جاریست.
قزل‌اوزن در جنوب استان گیلان در درون آب دریاچه سد سفیدرود به رودخانه بزرگ شاه‌رود پیوسته و تشکیل رودخانه‌ای به نام سفیدرود می‌دهد.


رود کارون

رود کارون پرآب‌ترین و بزرگ‌ترین رود ایران است. این رود با طول ۹۵۰ کیلومتر طولانی‌ترین رود و همچنین تنها رود ایران است که بخشی از آن قابل کشتیرانی است. در حاشیه این رود تمدن‌های بزرگی از ایران شکل گرفته است. سرچشمه کارون، آب‌کاج، از زرد کوه بختیاری است و پس از عبور از مناطق کوهستانی و پر پیچ و خم، در منطقه‌ای به نام گتوند وارد دشت خوزستان می‌شود. رود کارون در شمال شوشتر به دو شاخه تقسیم می‌شود که در جنوب شوشتر به یکدیگر متصل می‌شوند. شاخه مهم کارون، رود دز است که در شمال اهواز به رود کارون ملحق می‌شود. رود کارون در مرز ایران و عراق، به اروند رود پیوسته و روانه خلیج پارس می‌شود.

پیچ و خم‌های موجود در سر راه این رود، خوزستان را به جلگه‌ای بی‌نظیر تبدیل کرده است. سدهای مختلفی بر روی این رودخانه ساخته شده‌اند که مهمترین آنها، سدهای کارون ۱، کارون ۳، کارون ۴، مسجد سلیمان و در پایین‌تر، سدهای شوشتر-عقیلی و گتوند می‌باشند.


کرخه

کَرخه نام رودخانه‌ای است در جنوب غربی ایران در استان خوزستان.
رودخانه کرخه از شمال به سوی جنوب جریان دارد و پس از گذر از کنار آثار شوش باستان به سوی باختر تغییر مسیر می‌دهد. در چهل کیلومتری شمال اهواز مسیر آن دوباره تغییر کرده و وارد عراق می‌شود. کرخه در عراق به رودخانه‌ای که از پیوستن دجله و فرات پدید آمده می‌پیوندد. کرخه 900 کیلومتر طول دارد.

بزرگترین سد ایران بر روی رود کرخه ساخته شده و سد کرخه نام دارد. نام کرخه نامی بسیار باستانی است و نام منطقه و حکومتی کهن در جنوب خوزستان بوده است.


رودخانه بهمدی (جاسک)

رودخانه بهمدی واقع در بخش مرکزی شهرستان بندر جاسک استان هرمزگان ، یکی رودخانه از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است.
«رودخانه بهمدی» (جاسک) ، یک رود فصلی به طول ۳۰ کیلومتر و مسیر کلی جنوبی است که از ۴۰ کیلومتری شمال شهرستان ( جاسک) سرچشمه می‌گیرد و رودخانه زیانی به آن می‌ریزد و از روستای بهمدی می‌گذرد. ازمناطق زیبا و گردشگری شهرستان جاسک به شمار می‌آید.


کشف رود

کشف رود، در میان دره کشف رود خراسان رضوی جاری است. این رودخانه از مشرق به شهر قوچان و از کوه های هزار مسجد و بینالود سرچشمه می گیرد.
طول رودخانه کشف رود 290 کیلومتر است و پس از ادامه مسیر، در محل پل خاتون سرخس، به رودخانه هریرود می پیوندد و از آنجا به بعد، رودخانه تجن نام گرفته و به سمت ترکمنستان ادامه می یابد و در ریگزارهای ترکمنستان فرو می رود.


رودخانه مهران

رودخانه مهران نام رودخانه‌ای است در جنوب ایران و یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان است.

این رودخانه آبش شور است،در ایام بارندگی از جم و ریز آب از فراز کوه‌ها ودره‌ها به رودخانه سرازیر می‌شود، همچنین از کوه‌های منطقه اسیر و لامرد عبور می‌کند و ازانتهای غربی شهرستان بستک یعنی ابتدای فرامرزان و در دهستان کمشک وارد بخش بستک و از شمال شهر جناح گذشته بسمت جنوب ومشرق منحرف شده از جنوب صحرای خلوص و دهستان هرنگ وارد بخش کوخرد می‌شود , واز جنوب دهستان کوخرد می‌گذرد و در منقطه‌ای بنام برمه چشمه‌ای در شمال باغ زرد عبور می‌نماید و در زیر کوهی معروف به کوه پل تیر، کوه خآب و از جنوب منطقه خادون و روستای آسو و از نقطه‌ای بنام مهران که گذار راه سراسری لار به بندر لنگه در آن واقع است عبور کرده و در دهستانهای لمزان و دژگان ادامه پیدا نموده و در محلی معروف به پل غار به خلیج فارس میریزد. «بندری» از طرف جنوب رودخانه واقع شده‌است.

در یادداشت های آینده می توانید ادامه این مطلب را بخوانید.

منبع :
مجموعه کتابهای راهنمای جامع ایرانگردی
ماهنامه زمانه